7 sene olmuş şu yazıyı yazalı…Plaza canlısı olarak geçirdiğim 3 yıl, böyle bir sözlük yazabilmek için gayet yeterli bir süreydi. En azından o sıralar böyle düşünüyordum. Ancak değişmeyen tek şey değişimdir. Sektörde yaşadığım her seneyle bu kalıplara yenisi eklendi. Bir çok kelimenin doğuşuna şahit oldum. Çoğu benim için anlam ifade etmese de içinde bulunduğum çevreye adaptasyon sürecinde önce garipseme sonra ise kabullenişle son bulan acıklı bir öyküydü belki de.

Sektördeki 10.yılımda yine benzer bir konuyla karşınızdayım. Geçen 7 senede Plaza Dili ve Edebiyatı dediğimiz kavramların sadece İngilizce’den devşirme kelimeler olmadığını daha net anladım. Bu bir yaşam biçimiydi. Onlardan olmak için onlar gibi davranman gerekiyordu. Dışarıda kalan elenecekti. Zorlu süreçlerden geçtim. Benliğimi asla teslim etmesem de zaman zaman onlar gibi olmaya çalıştım. Bu süreçte farklı kelimeler ve alışkanlıklara da şahit olarak ilk yazımı biraz daha genişletmeye karar verdim. Küresel dünyanın beyaz yaka kültüründen gelen kavramlarının yerelleştirmeyle ne kadar eğreti durduğuna her geçen gün biraz daha şahit oldum. Konu sadece “meeting set edip, pazardan iki kilo aksiyon almak” değildi elbette. Bir de bunun arkasında yatan sosyolojik motivasyon vardı. Bunları gözlemledikçe plaza dilini kullanan insanlardan nefret etmemeyi onlarla yaşamayı öğrendim. Zamanla bu insanların sadece yozlaşmadan dolayı değil farklı motivasyonlarla da bu alışkanlıkları edindiğini gözlemledim.

Onları Anlamak…

Şirket içi mailleşmeler olmasa da dünyanın bir çok ülkesindeki insanlara gönderilen İngilizce maillerin sıklığı da çalışanlarda bu dilin evrimleşmesine katkıda bulunmuştu elbette. Bazen mesleki terimler insanı zorlar çünkü o terimin Türkçesini hiç öğrenmemişizdir. Yabancı dildeki kullanımı ise o kadar kanıksanmıştır ki başka bir tarif aklımıza gelmez. Benim de başıma sıkça gelen bu tür olaylarda kelimeler tam karşılıkları olmadığından ya da en azından o an hatırlanmadığından ilk öğrenilen haline başvurulabiliyor. Burada hiçbir sorun yok. Zaten ortada genel olarak bir sorun da yok Problem yaratan kısım olaylara verdiğimiz tepkiler, anlamlar. Neden bu şekilde konuşuluyor kısmını detaylı şekilde irdelemek benim işim değil ancak bu kalıplara maruz kaldığınızda size de bir gülme geliyorsa doğru sayfadasınız. Şunu da belirtmeden geçmeyelim; buradaki kalıpları kullanmanız sizi dalga konusu bir birey yapmaz. Ofansif mizah tarafına hafifçe dokunan bu tespitler için alınmaca gücenmece yok… Ya da siz bilirsiniz neyse o

Günlük hayatta İngilizce terimlere sıkça maruz kalıp konuşma esnasında her ne kadar zorlansam da, “ııımm”lasam da düzgün Türkçe kullanmaya çalışan tarafta olmayı tercih ediyorum. Diğer tarafta veya daha fazla dil öğrendiğinizda ana dilinizin bir noktada parazit yapması da elbette anormal bir durum değil. Ancak çevremden duyduğum kadarıyla da yabancı dili ana diline yerli yersiz serpiştiren kimseler de bazen antipatik olabiliyor. Kullandığı kelimeleri seçerken Türkçe halini kullanabilme imkanı olup da kullamayanlar zaman zaman bende de cümlelerini süsleyip püsleyip içini boş bırakıyorlar gibi bir izlenim uyandırıyor. Bu da anlamayı zorlaştırıyor ancak onları gözlemlemek de bir o kadar da eğlenceli.

Bazen de Anlayamamak…

Plaza ekosistemi 10 senedir içinde yaşadığım bir habitat olduğu için konuya da fazlasıyla hakimim diyebilirim. Tüm o garip kelimeleri ya da evrene mal olmuş alışkanlıkları kullanmamayı tercih etsem de bazen kendimi kullanırken bulduğum da oldu. Bu yüzden rahatsız olduğunuz takdirde kullanmak değil kullanmamak için çaba göstermek gerekir diye düşünüyorum. Herkes özentiden kullanmıyor bu dili yani. Bazen doğal akış içerisinde yer alabiliyor.

Ancak şöyle bir gerçek de var ki bazı insanlar bu kelimeleri şov yapma amaçlı kullanıyor. Toplumsal onay için istemese de bazı şeyleri yapıyor. Bu arada ana dili olmadığı halde öyleymişçesine havalarla cümlelere serpiştirilen senaryoları tanıyacak kadar da tecrübem var. Böyle durumlar da çoğunlukla çiğ ve sinir bozucu olabiliyor. Bazıları “eğitimli kitleyi karikatürize ediyorsunuz” diye bu durumları ti’ye alanları eleştirse de ben burada bir sorun görmüyorum. Çünkü bu türdeki pek çok kişinin görüşmelerde “okay then, let’s continue in english” (tamam o zaman, ingilizce devam edelim) dendiğinde eblek surat ifadesiyle İngilizce konuşamadığını da gördüm.

Tüm gün bu şekilde konuşup kendini önemli biri hissederken eve dönüş yolunda 3 harfli marketlerden yoğurdunu alıp eve giden özenti kardeşim gel barışalım ve kabul edelim. Özentiliğimizi, anlamsızlığımız, kendimiz olmamayı bir yana bırakıp, sanki küçükken hiçbirimiz leğende yıkanmamışız gibi davranmayalım.

Biz sizi sikecul etmeden, hendıl etmeden, puş etmeden, set etmeden sevdik…

Ders 102’ye Hoşgeldiniz

Sadece kelimeler değil kavramlar ve tiplemeler üzerine de eğileceğimiz bu kısımda bir önceki yazıya benzer şekilde ilerleyeceğiz. İlgili başlığın anlamını irdeleyip, bazılarını daha iyi anlayabilmek için cümle içinde kullanacağız. Kelime dışındaki kavramlarda ise o başlığın temsil ettiği şeyi anlatıp, evet bu kişiyi tanıyorum diyecek misiniz buna bakacağız. Çünkü onlar her yerdeler ve gözümüzden kaçmaları imkansız.

Başlayalım:

Kıyamisu

Hayır. Bu yumurta, şeker, pandispanya ve labne peyniriyle yapılan, olsa da yesek diyebileceğiniz bir tatlı değil. “Kıyamisu” merhamet dolu plaza insanının karşısındakiyle kurduğu empatinin göstergesi bir kelimedir. Karşınızdakine “Kıyamam Sana” demek istiyorsanız bu kelimeyi kullanmak “Plaza” özelliğinize +1 bonus ekler. Bu kelimenin kendinizi ve etrafınızdakileri, sihirli bir şekilde, sanki Teletabi evrenindeymişçesine hissettirmek gibi bir özelliği vardır. Kıyamam ve Tiramisu gibi iki anlamlı kelimeden anlamsız bir kelime yaratma konusunda çığır açan “Kıyamisu” ilk duyduğunuzda sizi şok edebilir. Ancak duyar duymaz sakinleşip karşınızdaki insanın sempatik bir şekilde sizi anladığı için bunu söylediğini düşünün. Tabiki hala anlamsız gelecek çünkü normal bir bireyseniz neden gelmesin.

Not: Cadde’de yoğun vakit geçiren bireylerde uzatılarak söylendiği sıkça görülüyor. (Bknz: Kıyamisuuuuu)

Örnek Cümle:

-Duydun mu Bestemsu çocuktan ayrılmış?

+ Aa neden? İnstoştaki fotilerinde çok da mutlu görünüyorlardı halbuki.

-Kızaaam. O hesap çocuğun fake hesabıymış. Bizim saf, çocuğun telefonunu karıştırırken diğer hesabından kızlara yürüdüğünü yakalamış. Günlerdir ağlamaktan heder oldu…

+ Kıyamisuuuu… (ve caddedeki vitrinlere bakmaya devam edilir)

Kavuştay

Başta belirtelim, Kavuştay Danıştay ya da Sayıştay gibi mesleki bir terim değildir. Kısa zamanda geniş kitleler tarafından benimsenerek sık kullanılanlar arasında giren “Kavuştay” hasretin sona erdiğini ifade eder. En sık kullanıldığı alan ise uzun zamandır görüşülmeyen kız gruplarında story atılırken kalp emojisi yanında bu kelimeyi kullanmaktır. Emojiler değişebilir ancak kavuşmanın getirdiği mutluluk yüzlerden asla silinmez. Kız grubunun önceden görüştüğü ancak evlendiği için onlarla iletişimini kesen nankör arkadaşlarına nispet yaparcasına paylaştığı bu postta herkesin aşırı mutlu görünmesi olmazsa olmazdır. Kavuştay önüne ve arkasına çoğunlukla kelime almaz ve yalın şekliyle kullanılır. Tek kelimeyle çok şey ifade eder. O, bastırılmış duyguların, sosyal anlamda beğenilme arzusunun sonsuz dışavurumudur. Erkek buluşmalarında pek kullanılmaz yani en azından ben görmedim. Umarım bundan sonra da görmem.

Örnek görsele gerek yok. Kız neşesi temalı buluşma storylerinin 10’da 7’sinde rahatlıkla görebilirsiniz.

Çok Okey Olmak

Yaşadığımız ülke itibariyle sürekli mutlu gezen, hayata pozitif bakan bireyler değiliz. Pek çok konuda razı olmak zorunda olduğumuz şeylerden dolayı böyle bir hayat yaşıyor da olabiliriz. Ama bu her şeyi sorgusuz sualsiz kabul etmemiz anlamına gelmeli mi? Yani biz bu kadar sevgi pıtırcığı insanlar mıyız? Bir şeyi kabul ettiğimiz “Benim için uygundur” ya da “Yürekten Katılıyorum” demek bu kadar zor olmalı “Çok Okey Olmak” gökten indirilmiştir. Oyunda eline çifte okey gelmediyse kullanılması manasız olan bu öbek beni benden alanlar listesinde üst sıraları oynamayı başarıyor.

Örnek Cümle:

-Teklifleri karşılaştırdık mı? Hangisi bize daha uygun ?

+ Ben X firmasının teklife çok okeyim.

-Öyleyse diğerine az okeysin.

+??!?

-Tamam öyleyse diğeri olsun.

+??!!

Proaktif Olup Sürekli Yeni Approachlar Yaratma

İK’sının yüksek işten ayrılma oranından dolayı sürekli team work’e uygun, agile çalışma prensibi olan ve concrete işler çıkaran eleman aradığı şirketlerde bu tabiri de sıklıkla duyarız. Sanki diğerlerini yeterince duymamışız gibi. Sebebi herkesin kreatif bir tanrı gibi çalışması gerektiğini düşünerek vasıfsız benliklerini çalışanların emekleriyle kotaran yönetici sınıfıdır. Kendi yetersizliğini gölgelemek için altındakilerden sürekli yeni bir yaklaşım bekleyen yöneticimizin işyeriyle alakası yoktur. Ancak beklentisi çoktur. Sürekli yeni bir approach duymayı hakediyordur çünkü yöneticilik vasfı başka şeylere benzemez. Talep ister, sürekli çalışma ister, sonsuz yaratıcılık ister. Elinde hiçbir materyal olmasa da…

Örnek Cümle:

Performans görüşmesi…

+Bazı konularda daha proaktif olmanı bekliyorum. Yeni approachlar yaratma konusunda kendini biraz daha geliştirmelisin.

-Anlıyorum, haklısınız. Peki bu konuda öneriniz nedir?

+….. (10 sn geçer)

-…..

+Demek istediğim çok daha aktif olman. Proaktivite, farklı approachlar….

-….. (İç Ses: Senin ben %&!+^’)  

Cross Check Yapmak

Uçuş görevlisi tarafından kalkış öncesi yapılan Cabin Crew Cross Check gibi hayati bir öneme sahip olmayan bu tabir plaza dilinde biraz daha farklı kullanılır. Öncelikle yöneticiniz sürekli olarak bu tabiri kullanıyorsa size güvenmiyor demektir. Genellikle ilk kontrol eden ve son kontrol eden aynı kişi olduğu için oldukça anlamsız olsa da yöneticinizin gece rahat uyuyabilmesi için bu işi yapmanız gerekir. Aslında ideal olan “Cross Check” isteyen kişinin bu kadar çok istiyorsa kendisinin de “Check” yapmasıdır ancak bilgisizlikten midir yoksa tembellikten midir bilinmez bu iş her zaman aynı kişiye kalır. Yoksa bu talep motor öğrenme kabiliyetinizi geliştirmeniz için söylenmemiştir.

Örnek Cümle:

+Kreatifleri kontrol ettik. Yayına başlayabiliriz.

-Ajansla Cross Check yapıldı mı? Bir sorun olmasın. (Güvenmiyorum sana allahın belası. Bir yanlışına bakıyorum dur sen neler yapıcam sana)

+Tabi yapılıyor. Yayınlar başlamadan onlar da inceleyecekler.

-Tüm yayınlara başlamadan mutlaka cross-check yapalım.

(Lan anladık tamam. Güvenmiyorsun. İstediğini yapıyoruz yine kontrol manyaklığın devrede. Daha fazla itici olmadan konuyu değiştirelim)

+Tabiki. Bundan sonra da bu şekilde ilerleriz. Bu arada… (alakasız bir konuya girilerek hedef şaşırtılır)

Şirket Yemekleri

Sevmediğiniz bir şirketteyseniz Araf’ta kalmanın eş anlamlısı olan bu olay özneleriyle beraber tam bir plaza mozağidir. Dünyada istediği en son şey bu yemek olan yüksek title’daki organizatörü, işe yeni başladığı için bunu insanlarla kaynaşma fırsatı olarak göreni (sonraki aylarda söverek istifa edecek), senelerdir aynı yemekte bulunmaktan artık fenalık gelen ama başka yerde iş bulamadığı için eli mahkum katılanı, tepkilere maruz kalmamak için yemekte şöyle bir yüzünü gösterip erkenden işi varmışçasına kalkanı, kız neşesinin tezahürü olarak rakı kadehini kaldırarak garsona kendilerini çekmelerini söyleyen gereksiz tipi gibi birçok farklı karakteri bünyesinde barındıran bu hoş organizasyon her şirkette vardır. Birlik ve beraberlik mesajlarının verildiği ancak gerçek samimiyetin bir türlü bulunamadığı organizasyonların efendisi olan şirket yemekleri aynı zamanda dedkodu kazanıdır. Şirkette pek dikkat çekmese de o gece yaptığı dedikodularla cehenneme kombine bileti alan karakterimiz ise gecenin yıldızıdır. İyi ki varsınız şirket yemekleri…  

Me Time

Tek başına kalma aktivitesi. Mizantropluğun amcaoğlu olan bu tabir çoğunlukla havalı görünmek adına büyük harflerle kullanılır. Kendimle başbaşa kalmak biraz ezik gibi gösterir ama ME TIME demek beni daha çekici kılar diye düşünüyorsanız yalnız değilsiniz. (Araştırma verisi yok ama kesin böyle) Bu tabir konuşma içerisinde kullanılsa da daha çok sosyal medya paylaşımlarında görülür. Aşırı tempolu ve herkesin kıskandığı o muhteşem hayatınıza “Off ben de insanım ve kendimle başbaşa kalmaya ihtiyacım var” tribine girip “Me Time” yazarak paylaşım yapabilirsiniz. Birkaç hafta heveslendikten sonra devam edilmeyen seramik ve boyama, birden fazla siparişle alındıktan sonra aylardır bitirilmeyen kitaplar, yemek malzemelerinin yemek öncesi çekimi (yemek sonrası yok çünkü yapamadı) temalarında bu tabir sıklıkla kullanılır. Me Time diyerek yapılan postlar aslında his or her time’da oluyor ama olsun siz yine yalnızlığınızı paylaşarak azaltmayı seçebilirsiniz.

Hype Yaratmak

Beklentiler sadece üzer. Beklentiniz olmayan bir insanı da asla beklemeyin. Hele ki gereksiz yere abartılıp dünyayı değiştirecek gibi lanse edilen saçma projelerin başarıya ulaşması konusunda asla beklentiniz olmasın. Çoğu yönetici, hayatlarını idame ettirebilmek için çalışmak zorunda olan insanların tükenmişliğini göz ardı ederek “hype” yani beklenti yaratma yoluna giderler. Plaza dünyasından örnekle, bir proje ya da kampanyanın hem tüketici de hem de yaratıcı da “Hype Yaratması” öyle kolay değildir. Buna rağmen yerli yersiz her konuda sıklıkla kullanılan “hype yaratılması” değerli zamanımızı boşa harcayacak şekilde beynimizi meşgul eder. Aslında konu projenin gerçek anlamda projeye ulaşmasından ziyade sunumlardaki anlık onaylarla göz boyamadır.

Örnek Cümle:

-Daha önce yaptığımız X projesini şu şekilde evrilterek tüketicinin karşısına çıkacağız. (Pek farklı olmayan bir çözüm önerisi sunulur)

+ Bu daha önce denediğimiz bir projeydi ancak maalesef istenen sonucu alamadık. Burada farklı bir yaklaşımınız var mı?

-Bizim burada yapacağımız şey farklı bir mesajla tüketicide hype yaratmak olacak.

+ Tamam o zaman milyon TL’ler yatırabiliriz.

(Muhteşem bir brand marketer çözümü olarak sadece kampanya mesajını değiştirerek sizler de Hype yaratabilirsiniz.)

Farewell Yemeği

Ayrılan kişinin en yakını olduğunu düşündüğü arkadaşı Pırılsu tarafından Allah ne verdiyse herkes maile eklenerek duygusal bir mail atılır. (Yanlışlıkla veda edilen kişinin de eklendiğini gördü bu gözler) Bu kişi (belki de düşündüğü gibi en yakın değildir) tüm ekibe “Itırsu aramızdan ayrılıyor. O’na unutamayacağı bir veda yapalım. Farewell yemeğimiz için şurada yer ayırttım. (Kimseye sorulmadan en pahalı yer seçilir. Herkes kendi ödesin) Ufak bir hediye için katkı da verebilirsiniz bu da İban’ım cart curt yazarak son görevini yerine getirmek ister.” Belki de ayrılan kişi bizi unutmak istiyordur diye kimse düşünmez. Maile eklediği 10 kişiden 9’u belki ayrılandan nefret ediyordur. Ama olsun o görevini yapmalıdır ve herkesi zan altında bırakarak teklifini kabul ettirmek arkadaşlık görevidir. Yemeğe gelmeyip para yollayan ya da para yollayıp yemeğe gelmeyen risk teşkil etmese de ikisini de yapmak istemeyen kişi ne de güzel aforoz edilir. Tüm biriken mailler ve kendinden beklenen şeylerden umarsız Gereksiz İşler Müdürü Pırılsu plaza insanı olmanın hakkını sonuna kadar vermektedir. İdeal senaryo ölü taklidi yapıp es kaza birisi sorunca “Meşguldüm, görmedim” mesajıyla salağa yatmaktır.     

Yoga ve Pilatese Başlamak

Başlamak bitirmenin yarısıdır derler. Yani bir işe başladıysanız aslında hatırı sayılır bir yol çoktan kat edilmiştir. Ancak başladıktan sonra yerinizde sayıyorsanız hevesle başlanıp yarım kalan o iş hiçbir şey ifade etmez. Devamlılık olmadan anlık heveslerle başlanan her işte olduğu gibi Yoga ve Pilatese başlamak da sonu çoğunlukla hüsranla sonuçlanan bir süreçtir. Bu işi devamlı hale getirenlere sonsuz saygı göstermekle beraber trende uygun takılmak için spora giden ve bunu her fırsatta paylaşan beyaz yakalılar her instagram hesabında en az 1 adet bulunur.

Spora başlangıç evresinde duyulan heyecanın yerini hiçbir şey tutamaz. İlgili aktiviteye uygun alet edevat alınarak zaten gırtlakta olan kredi kartı borcu biraz daha yükseltilir. Üstüne bir de PT tutularak ilk derste öğretici konumda olan birey daha sonraları öznemizin fotoğraflarını çekmek için fotoğrafçı bir meta haline evrilir. Tüm hatları özellikle belli olan giyim tarzıyla hocanın paylaşıma etiketlenmesi ve “best teacher ever” paylaşımı takipçi kasmak için win-win durumu olsa da anlık hevesler ve popülerite kaygısı bu işe gönül veren, profesyonel kişilere yapılan bir haksızlıktır. Ancak hiçbir güç “Spor Yapıyorum Ben Yha” postlarına gelen etkileşimler kadar beyaz yakalı dostlarımızın egosunu tatmin etmeyecektir.  

Suşi Sevdalısı Olmak

Beyaz yakalı dostlarımızın çocukken leğende yıkandığı yıllardan beri sofralarında eksik etmediği ve kendileri için bir gastronomi şölenine dönüşen Suşi keyifleri görülmeye değerdir. Gerçekte ise Suşi’nin kendi için bir yaşam tarzı haline gelmesi plazaya adım atar atmaz peydah olan bu güzel insanlar çubuk tutmayı bir şekilde öğrenip aynı mekanda çatal isteyenlere tepeden bakma ayrıcalığına erişirler. Toplu olarak gidilen Suşi partilerinde fahiş fiyatlardaki Edamame ile açılış yapmak isteyen kişi o grubunu baş Suşi’cisidir. O’nun için hayatın keyfi tam da taze fasulyeye benzeyen o anlamsız besini tuzlarken başlamaktadır. California Roll’dan başka bir çeşide hakim olmayan eşlikçiler ise usulca kaderine boyun eğip doymak için önden Noodle söylemeye karar vermişlerdir bile…

Asla Tek Mekanla Yetinmemek

Karşı cinsle randevu, arkadaş buluşması, aile toplantısı hiç farketmez… Azılı bir plaza insanıysanız sosyalleşmek için dışarı çıktığınızda asla tek bir mekan size yeterli gelmemelidir. Kahve mi içtiniz başka bir kahveciye, yemek mi yediniz barı olan başka bir mekana, barda mı oturdunuz diğer bir içkili mekana gidilmesi adettendir. Gittiğiniz yer hem restoran hem bar diyelim. Canlı müzik bile var. Bu bile yeterli değildir. Mutlaka birden fazla alternatif mekana geçilip gecenin ilerleyen saatlerinde oralara ait storyler atılmalıdır. Çünkü hayatı yaşayış şeklimiz doyumsuzluk ve sosyal medyada yapılan yorumlar, beğeniler üzerinedir. Bulunduğunuz konumdaki memnuniyetiniz farklı mekanda bulunma açlığınıza yenik düşmelidir. Hayatında önemli kararlar alırken konfor alanından asla taviz vermeyen kişiler söz konusu mekan çeşitliliği olduğunda bunun tam tersi bir rota izlemeleriyle ünlüdür. Çünkü hayatı sosyal medyada yaşamak, hayatı gerçekten yaşamaktan daha mühim olmalıdır. 

Bitmeyen Doğum Günleri

Doğum günleri bitmez, bitemez, bitmemelidir. Siz de belirli bir yaşın üzerinde artık doğum günlerinin eski tadı olmadığını düşünenlerden misiniz? Aile ve yakın arkadaşlarınızla yapılan ufak bir kutlama sizin için gayet yeterli mi? Doğum gününüzde sizin adınıza sosyal medyadan yapılan paylaşımları tekrardan paylaşmayı gereksiz mi görüyorsunuz? Üzgünüm ama sizden Plaza İnsanı olmaz. Bunun acısıyla bir ömür baş etmek yerine hayatınızı farklı bir yola sokabilirsiniz. Öncelikle algılarınızı değiştirmekten başlayalım: Şunu unutmayın ki doğum gününüz dünyanın en önemli günüdür, çünkü doğduğunuz gündür. Bunun herkesçe bilinmesi ve kutlanması elzemdir. Kutlama derken öyle pastadaki mumları üfleyerek geçiştirilebilecek bir kutlamadan bahsetmiyorum. Doğum gününüzden önceki haftalarda bunun sinyallerini çevrenize vermelisiniz. Onları zaman zaman bu konuda uyararak dünyanın en önemli gününe hazır olmalarını sağlamalısınız. Bu belirsiz baskıya muhattap olacak kişiler ne kadar fazla olursa kendinizi o kadar tatmin edebilirsiniz. Günler ilerledikçe baskının şiddetini arttırabilirsiniz ki son gün size yapılacak sürpriz partide mümkün olan en samimiyetsiz yüz ifadenizi takınabilin. Tekneler kiralanmalı, doğum günü kişisinin maskeleri katılımcılara dağıtılmalıdır. O büyük gün geldiğinde yapılması gereken basit birkaç adımdan da bahsedelim. Öncelikle ne olursa olsun asla gelen kutlama mesajına anında cevap vermeyin. Bu sizi aşırı meşgul ve herkes mesaj attığı için geri dönemiyor insanı yapacaktır. Aynı zamanda kimseye de mesaj atmayın. Asla ama asla durgun bir yüz ifadesi takınmayın sürekli gülün. Doğum günü pastası geldiğinde normal bir şekilde üflemeyin, iki el ayası birbirine bakacak şekilde çak yaparak dilek tutun, o anda fotoğrafınızı çektirin. Siz buna değersiniz…   

CALL (KOL)

Plaza insanı tarafından toplantı veya görüşme demek yerine mutlaka kullanılması gereken Call kelimesiyle bütün gününüzü geçirebilirsiniz. Kolu Olmak, Kola Girmek, Koldan Çıkınca Birilerini Aramak günde mutlaka 2 kere (tercihen tok karnına) kullanmanız gereken öbeklerden biridir. Sadece kullanım sıklığı değil hayatınızı da bu eylem üzerine kurmuş gibi yaparsanız etrafınıza sürekli meşgul bir insan izlenimi verebilirsiniz. Bu noktada hayati bir noktaya da parmak basmadan geçmemek gerekir. Katılımcı olarak yer aldığınız (hani şu kamerayı kapatıp arkada Netflix izlediğiniz) toplantıların sayısı aktif katılım gösterdiklerinizden ne kadar fazla olursa çevrenizde o kadar meşgul ve önemli bir insan olarak tanınırsınız. Ancak sihirli kelimeyi unutmayın: Koldayım, sonra arayacağım… 

Case Study Çıkartmak

Genellikle ajans toplantılarında duyulan bu tabir doğru kullanıldığında gelecek vadeden heyecan verici bir iş gibi gözükse de çoğunlukla bu anlamın oldukça uzağındadır. Müşteriye karşı işlevini yerine getirmeyen şirket, göz boyama amaçlı Case Study çıkarma kartını oynar. Burada amaç “Learning” ve “Know How” deneyimlerinden hareketle bu işin çantada keklik olduğunu belirtmektir. Mevcut kampanyaların kötü gidişatını gram umursamayan vaadedici, olayla alakası olmayan önerisini ilk sıraya atarak kafa karışıklığı yaratma çabasındadır. İşin garibi bu konuda ekseriyetle başarılı da olur. Bu noktada oltaya gelinmemesi, asla bu sihirli kelimelerin albenisine kanmamak gerekir.

Linkedin Yeni Pozisyon Yorumları

Yakınlarınızın yeni iş veya unvan değişikliğinizi Linkedin’den görüp mutluluğunuza ortak olması güzel bir duygudur. Ancak birbirini bir kere bile görmeyen insanların karşı tarafın iş güncellemelerine bu kadar coşkulu yaklaşmaları beni hep şaşırtmıştır. Şirkette sizinle kanlı bıçaklı olan, hiçbir destek talebinize olumlu dönmeyen kişiler de buna dahildir. Bazen sizi tebrik eden kişiler geçmişte kuyunuzu kazan samimiyetsiz iş arkadaşları veya yöneticiler bile olabilir. Ancak Linkedin profesyonel bir mecradır. Profil fotonuz barda çekilmiş bile olsa “Well Deserved” yazmak sizi profesyoneller dünyasında bir adım öne geçirecektir. Gelin hep beraber kalıplaşmış kutlama cümlelerinin alt metinklerini inceleyelim:

“Harika bir haber canım, çok tebrikler !” (Size bir türlü title vermeyen, gittiğiniz için bu sorumluluktan kurtulup ucuza düşük title’lı çalışan alan samimiyetsiz yönetici yorumu)

“seninle çalışmak harika bir deneyimdi !” (Seninle değildi, bomboşsun ve bana hiçbir şey katmadın)

“yeni yolculuğunda başarılarının devamını dilerim !” (Nerden geldiği belli olmayan, tanımadığım kişilerin efor sarfederek beni tebrik etmesi)

“başarı dolu yeni bir yolculuk başlasın !” (Şirkette kaç kere işimiz düştü bir kere bile bana destek vermedin, alacağın olsun)

“çok başarılar!” (Keşke hiçbir şey yazmasaydın)

“keyifli ve başarı dolu bir yolculuğumuz olsun !” (Sürekli yoklayan ancak toplantı alamamasına rağmen gelecek durakta da asla peşini bırakmayacak satışçı)

“başarılarınızı takip ediyor olacağım !” (Sen etme kardeşim, şirketten ayrılıyorum yine kurtulamıyorum)

Sadece “Fyi” Yazmak

Ben suya sabuna dokunmam, “Aylık kazandığım maaşımı alır giderim aga” tarzında çalışan plaza insanlarının vazgeçilmezidir fyi. Yıllarını sektöre adayıp saçını süpürge ettiğini düşünen veteran beyaz yakalılarımızın sıklıkla kullandığı bu kalıbın olduğu mailler kucağınıza atılan bombadan farksızdır. Aslında muhattap kişiyi de ilgilendiren o konu her nedense sizin önünüde Fyi etiketiyle gelmiştir. Bu kalıbı sektördeki ilk zamanlarınızda gördüğünüzde son derece pozitif hislerle “Forever You & I” ya da random gülüş olarak düşünebilirsiniz ancak gerçek bundan farklıdır. For your information yani Fyi yani bu işi size kitliyorumun en yalın halidir. Birisine iş çakmak yerine nadiren görülen ancak eğlence konusu olan yanlışlıkla atılmış skandal mailleri arkadaşınız göndermek isterseniz de bu kalıbı kullanabilirsiniz. 

Kahve Siparişleri

Plaza insanı olmak, binbir çeşit kahve ve eklenti seçeneğiyle cebelleşerek en doğru kararı vermeyi gerektirir. Bu ekosistemin gediklilerinde Düz Filtre Kahve ya da Americano diyerek güvenli limanda dolaşmak çok nadirdir. Hayatınızda aldığınız kritik kararlar konusunda bir bardak kahvenin türü hakkında düşündüğünüzden daha az düşünüyorsanız gerçek bir sınavla karşı karşıyasınız demektir. Kahve siparişinde 10 dakika tereddüt edip sonra double shot soy latte az şekerli badem sütlü diyenler bu sınavı hakkını vererek geçmiştir. Onları da büyük takdir etmek gerekir. Basit bir sipariş de bile size onlarca soru soran baristalarla mücadele etmek kolay değildir. Hele ki bu deneyim (?!?) elinde sürekli dolaştırılan bardakla günü tamamlayan dostlarımız için ne büyük olaydır. Kahve içmek gibi dünyanın en basit eylemi için mekan, çeşit, çekim, yan lezzet gibi seçimler konusunda sürekli problem çıkartmak saf beyaz yakalılığın şanında vardır.

Evet, yazının sonuna geldik. Yeterince bilgi yüklemesi yaptık diye düşünüyorum. Birçok tabir ve kişiyi öğrendik, öğrenmeye de devam edeceğiz. Hepsi hayatımızda, hepsi gerçek kişiler. Onlar olmasa ne plazalar ne de beyaz yakalılık çekilir. Bu yüzden onları iyi anlamak gördüğümüzde ne yapacağımızı bilmek çok değerlidir. Farklı tabirler, farklı olaylarla öğrenmemizin devam edeceği bir sonraki yazıya dek hoşçakalın…

PLAZA İNSANI NASIL OLUNUR?
Mert Altuntaş

Pazarlama ve reklamcılıkta en sevdiğim tekniklerden birisidir rakip üzerine oynama. Tabi ki saygı çerçevesinde ve aşağılamaya varmayacak bir şekilde olması gerekir. Hele bir de işin içine keskin mizah yeteneği girdi mi o marka ile ilgilenen / ilgilenmeyen büyük kitlelerin ilgisini çeker. Günlük hayatta marka olarak pek tercih etmesem de bu konuda en bilindik markalardan biri şüphesiz Burger King. Birçok rakibini “Ti”ye alarak oluşturdukları pazarlama stratejileri bana oldukça ilgi çekici geliyor. Ülkemizde genellikle lokalizasyon temelli olan bu stratejiler yurtdışında “Guerilla Pazarlama” odaklı olarak yer alıyor. Haliyle biz de çoğunlukla yurtdışındaki projeleri duyuyoruz. Bugünkü yazımızın konusu da yine bir rakibe karşı ofansif pazarlama stratejisi: Whopper Sapması. Tahmin edeceğiniz gibi bu terim fizik alanında veya matematiksel bir tabir değil. Tamamen uydurma ama bir o kadar da zekice hazırlanmış kampanyanın ismi. (Bu arada Whopper’ın sözlük anlamı Palavra – Kuyruklu Yalan demekmiş )

McDonalds’a Gidin…

Bir marka düşünün ki müşterilerini en büyük rakibinin mağazası/restorantına çekmeye çalışsın. Bunu da rakip markanın 14 bine yakın şubesini kendi markasına dönüştürdüğünü söyleyerek duyursun. Biraz kafanız mı karıştı? Aslında durum oldukça basit ve yaratıcı. Daha önce defalarca Mc Donald’s üzerinden Guerilla Pazarlama yöntemi ile hareket eden Burger King (Aklıma hemen IT sinema filmi örneği geliyor) bu sefer de “mobil” odaklı bir fikirle görücüye çıktı. Kampanyanın amacı hem yenilenmiş mobil uygulamayı beğeniye sunmak hem de müşterilerini Mc Donald’s ve çevresinden mümkün olduğunca uzak tutmaktı. Peki başarılı oldu mu? Fazlasıyla.

Herşey Burger King’in şu twitiyle başladı.

Burger King’in yenilenmiş uygulamasıyla duyurduğu bu özellik kullanıcıları Mc Donald’s restorantları çevresinde yakalıyor. ABD’deki Mc Donald’s restoranlarının 180 metre çapındaki bölgesinde bulunan kullanıcılar 1 cent karşılığında Whopper siparişi verebiliyorlar. Evet sadece 1 cent! Bu tekniğe de Whopper Sapması deniyor. Tabi bunun için Burger King uygulamasının cep telefonlarında yüklü olması ve 1 Cent’lik siparişi verdikten sonra en yakın Burger King restoranından siparişini alması gerekmekte. Fiyat oldukça düşük ancak tahmin edeceğimiz gibi tek kullanımlık. Kampanya ise 7 gün sürüyor. Buna rağmen sosyal medyadan oldukça fazla twit atıldı. ABD’de 14 bin civarı Mc Donald’s şubesi olduğunu düşünürsek lokasyon bazlı bildirim alanların sayısı hiç de az olmamalı. Tabi bu sadece bir tahmin. ABD’de telefonlarında Burger King uygulaması yüklü kaç kişi var bunun tam sayısını bilinmiyor.

Burger King 2018’in son günlerinde yine yaratıcı bir çalışmayla karşımıza çıktı. Tıpkı Starbucks gibi Burger King’in de yaratıcı çalışmalarını yakından takip ediyorum ve umarım bu çalışmalar yeni yılda çoğalarak artar. Ben de sizlere aktarırım. İnternet üzerinden Burger King’in yaratıcı kampanya stratejilerini arattığınıza karşınıza onlarca örnek çıkacaktır. Bunları de incelemenizi öneririm.

Bir sonraki yazıya dek, hoşçakalın!

Burger King müşterilerini McDonalds’a çağırdı!
Mert Altuntaş

Ajans, şirket, kurum ve kuruluş farkı gözetmeksizin pek çok çalışana ışık tutacak rehberimiz nihayet hazır. Ajans İnsanları yazı dizimizin  bir önceki kısmındaki  “Her Pazartesi Rejime Giren Kız” konusunu ele almıştık. Şimdi de sıra Plaza Dili ve Edebiyatı’nda. Çalışma hayatında sıkça duyduğumuz, çoğu zaman anlam veremediğimiz, vermeye çalıştığımızda ise beynin sınırlarını zorlayan birçok cümle ve cümlecik vardır. Yarı İngilizce yarı Türkçe kelimelerden oluşan bu söz dizileri (Ben bunlara Türkilizce diyorum) havalı gibi duran ancak olmayan, çoğu zaman da gereksiz kalıplardır. Ben de bunları sizin için analiz ederek duyduğunuzda garipsememeniz için ufak bir rehber hazırladım. Makalede kullanılan kalıbın açıklamasının yanında Türkçe mealini, alt metnini ve kendimce yorumlarımı da ekledim. (Alınmaca yok!) Bu rehberi çalıştığınız takdirde plaza konuşmalarının %90’ını kolayca anlayabilecek, hiçbir zorluk yaşamadan gündelik yaşamınızı devam ettirebileceksiniz.

Şimdiden iyi okumalar!

Not: Bu yazıdaki kişiler kesinlikle hayal ürünü değildir. Gerçekten var böyle kişiler.

Toplantı Set edip İnvitation atmak

En sık kullanılan kalıbımızdan başlıyoruz. Anlamı, toplantı ayarlayıp birilerini davet etmek demek arkadaşlar. Çok basit değil mi? Yani bu cümleyi Türkçe kurmak için aşırı derecede efor sarf etmeye gerek yok. Ancak İngilizce’nizi göstermek isterseniz bu kalıbı günde en az 2 kere yemeklerden sonra kullanmanız gerekmekte. Yoksa herkes sizin cahil, dil bilmeyen biri olduğunuzu düşünebilir.

Örnek Cümle:

-Yeni gelişmeler oldu bizim tarafta. Bir ara toplantı set edelim. Haftaya müsait misiniz?

+Evet, tabiki. Haftaya müsaitiz. İnvitation atıyorum.

Yorum-Öneri-Alt Metin: 

Alt tarafı toplantı yapacaksınız. Karşı tarafta davetiye atacak. Hiçbir anormal, büyütülecek durum yok. Neyi set ediyorsun? Neden set ediyorsun? İnvitation atmak ne demek?

Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok

Evet biliyoruz, Christoph Colomb bu kıtayı 15.yy’da  Hindistan’a geldiğini zannederek keşfetti.Hatta Yeni Dünya kıtası, ismini kendini bilinçli şekilde keşfeden ilk denizci olan Amerigo Vespucci’den aldı. Ama sen bunları biliyor musun acaba tatlı çocuk? Yoksa sorumluluk almak yerine “kolaya kaçmak” istediğin için gösterişli bir cümle kurup dinleyenleri etkilemek derdinde misin? Genç bir kaşif olarak senin benim keşfetme hevesimi yarıda bırakmaya ne hakkın var?

Örnek Cümle:

-Bir de şu kampanya için farklı neler deneyebiliriz?

+Arkadaşlar zaten halihazırdaki sunum bütün önerileri içeriyor, Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok, oradan bakabilirsiniz.

Yorum-Öneri-Alt Metin: 

Şair burada; Totom yemedi yeni birşey de aklıma gelmedi seninle uğraşacak vaktim de yok eldeki kaynakları kullan demek istiyor.

Know-How konusunda deneyimli olmak

Türkçe’ye “Bilirsin-Nasıl” diye çevrilen ancak İngilizce kullanıldığında satışçının havasına hava katan söz öbeği. Bu konuda bilgi birikimimiz var, sektörel tecrübeye sahibiz desen incilerin mi dökülür? Hadi biraz daha sokak ağzına dönelim. Yol yordam biliriz, işin raconu bizden sorulur demene bile razıyız, Know-How nedir?

Örnek Cümle:

-Bu konuda hiçbir tereddütünüz olmasın. Know-How’ımız ile maksimum performans göstereceğimizden emin olabilirsiniz.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Benim asıl tereddütüm senin araya sıkıştırdığın o gereksiz İngilizce kelimeyle alakalı evladım. Bu iş bizden sorulur de canımı ye.

Bu biraz daha Make Sense

Ne diyorsun arkadaşım? Neyin peşindesin? TOEFL’dan 120 mi aldın? Çocukluğun Amerika’da mı geçti? Bu cümleyi kurarak zaten mantıklı bir insan olmadığını kanıtladığın halde nasıl daha “Make Sense” olabiliyorsun.

Örnek Cümle:

-Evet evet Berk bana özet geçince konu benim için biraz daha make sense oldu.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Keşke olmasaydı, keşke ajans batsaydı da o anlamadığın konu öyle kalsaydı. Açıklamalar sonrasında konu kafamda netleşti diyemedin değil mi?

Ben onları “Push” edicem

Geldik Türkilizce dediğimiz cümlelerden bir diğerine. Pek çoğumuz gün içinde birilerini Push etmeden duramayız. Push ettiysek Pull edilmek isteriz. Ama keşke bu işlemi güzide dilimizi kullanarak yapsak. Ama haber vermek ya da modern tabirle dürtmek gibi kelimeleri niye kullanalım ki? İngilizce’mizin advance derecesinde olduğunu bağıra bağıra “Ben onları Push edecem, merak etmeyin!” diye dolaşarak göstermeliyiz değil mi?

Örnek Cümle:

-Nil Hanım kreatif ajansı, materyallerin aciliyeti konusunda push ettik mi?

Yorum-Öneri-Alt Metin:

-Nil Hanım kreatif ajansa materyallerin acil iletilmesi konusunu hatırlattık mı?

Atomu parçalamıyoruz sonuçta

Üstlerin altlarına ciddi ve katı bir tonda söylediğinde,  “Bu işi eşeğin önüne versem yapar” demek yerine Einstein’in kemiklerini sızlattığı bir söz öbeği daha. Bilime damgasını vurmuş bir olaydan faydalanarak karşındakine iş yaptırmanın kibar yolu. Yumuşak bir dille söylediğinde “Hadi koçum kralsın, yaparsın” anlamına da gelir.

Örnek Cümle:

-Su’cum bu kadar kolay bir maili atarken bana danışmana gerek yok, atomu parçalamıyoruz sonuçta.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Ah be kızım, güzel kızım. Yüz kere gösterdik değil mi nasıl atılacağını. Beynin çoğunlukla komut ile çalıştığından yine bana danışmak zorunda kaldın değil mi?

Günün Sonunda

İşte benim favorim. Hayatımda duyduğum en gereksiz söz öbeği. Her cümlenin başına sonuna bu kadar gereksiz konan başka bir kalıp var mıdır acaba? Arkadaşlar bir konuda anlaşalım: Günün sonunda gece olur. Yani Dünyamız kendi etrafında döner ve 1 gün tamamlanır. Yani coğrafya öğretmeni ya da astrolog değilseniz bu söz öbeğini kullanma olasılığınız nerdeyse sıfıra yakındır. O yüzden kasmayın, kampanya sonunda, eninde sonunda, baktığımız zaman kalıplarını kullanın.

Örnek Cümle:

-Tamam ben sizi anlıyorum da günün sonunda o iş için yine bana mail atacaklar.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Günün sonunda gece olduğu için evimize gidip uyuruz. Maillerimize de bakmayız. O kelime orada o kadar gereksiz ki çıkardığınız anda hayatınızdan hiçbirşeyin eksilmediğini hissedeceksiniz.

Kampanyayı köpürtelim

Kampanya deterjan markasına mı ait? Su ile herhangi bir temas mı sağlandı? Çeşitli kimyasal elementlerle tepkimeye mi girildi? Bunların cevabı hayır ise bu cümleyi kurmamız da gereksizdir. Bu kısım genellikle herhangi bir önerisi ya da yorumu olmayan müşteri tarafının ” Ne bulsam da dünyayı ajansa dar etsem?” sorusuna yanıt bulmak amacıyla yorum maillerine eklediği kısımdır.

Örnek Cümle:

-Arkadaşlar önerilerinizi aldık ancak plan sanki biraz yavan kalmış. Kampanyamızı biraz köpürtelim.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Cümleni neden açmıyorsun çiçeğim? Ya da “Şuraları değiştirebiliriz, başka birşey kullanalım demiyorsun?” “Biraz daha ses getirmek istiyoruz o yüzden farklı alternatifler önerebilir misiniz?” de diyebilirsin, o kadar da zor değil.

Bizi sık sık besleyin ki biz de size önerilerle gelelim

Ben seni neden besliyorum? Sokak hayvanı mısın sen? Bakıma muhtaç mısın? Bakıcı gibi bir halim mi var? Kampanyalar geldikçe bizi haberdar edin ki biz de size yeni önerilerle gelelim demek bu kadar zor olmamalı.

Örnek Cümle:

-Çok teşekkür ederim toplantı için, benden beklediğin bir şey var mıdır?

+ Abi valla sık sık bizi besleyin ki geri dönüş yapalım.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Bu kadar mı açsın arkadaşım? Kaç gündür yemek yemedin? Ya kampanya kötü giderse? O zaman “Besle kargayı oysun gözünü” mü diyeceğim?

“X” hayatımız girdi

Sıkıcı, monoton, hiçbir heyecanı olmayan hayatımızı kökten değiştiren bir gelişmedir X. Aslında bizim umrumuzda olmayan ancak sunum icabı ilgilenmek zorunda olduğumuz değişkendir. Yaşamın kaynağıdır, kampanyaların öznesidir, sunum yapanın baş tacıdır aslında bir bok da değildir.

Örnek Cümle:

-Arkadaşlar kısa zaman önce bu konuda çok yetersizdik ancak bildiğiniz gibi “X” hayatımıza girdi ve her şey değişti.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Hayır değişmedi. Daha çok yeni olan bu X hakkında belli ki birazcık araştırma yapmışsın ve havasını atıyorsun. Gerçi kim bilecek ki, salla gitsin.

Yapıyor olacağız

Ben bu gereksiz kalıbın ortaya çıkışının ülkemizin ortaokul-lise İngilizce müfredatına borçlu olduğunu düşünüyorum. Bu yıllarda öğrendiğimiz ve neredeyse hiç kullanmadığımız Future Continous Tense’in ( Türkçesi gelecek zaman ancak tam çevrilmiyor) “will be” kalıbının Türkçe’ye çevrilmesiyle hayatımıza giren (girmez olaydı) bir öbek.

Örnek Cümle:

-Merak etmeyin Hamiyet Hanım öğleden önce sunumu sizinle paylaşıyor olacağım.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Paylaşıyor olmak derken bu iş haftalarca süren bir işlem mi? Gönder tuşuna basıp posta üzerinden bir anda paylaşmayacak mısın? Paylaşacağım desen nolur?

Kampanyanın sonunda havuç olması sorunsalı

Reklam ajanslarında kreatif fikirlerin oluştuğu kampanyaların pek çoğunda bu tabir kullanılır. Müşteriyle etkileşimi arttırmak adına ürünü satın aldıktan sonra müşteriye bir ödül verilir. Bu şifreyle çekilişe katılmak, yan ürün vb. şekilde olabilir. İlk duyduğumda benim de garibime giden ve kendimi tavşan zannettiğim bu tabir meğerse reklam ajanslarının olmazsa olmazıymış.

Örnek Cümle:

-Kampanya özelinde neler yapabiliriz, başka fikri olan var mı?

+Ucuna havuç koyabiliriz.

-Ah çok iyi fikir Beril’cim, hemen not alalım.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Sizden bir fikir beklendiğinde bu taktiği kullanarak zaman kazanabilirsiniz. Eğer biraz şanslıysanız değerlendirmeye bile alınacaktır.

Safe ilerleyelim

Sanki fırtınanın ortasında kalmışız. Zombi istilası var. Ya da düşman hattının tam içindeyiz. Kulağa öyle geliyor değil mi? Nereye safe ilerliyoruz arkadaşım? Safe nasıl ilerlenir? Güvenli kaynakları kullanarak risksiz bir şekilde ilerlesek olmuyor mu?

Örnek Cümle:

-Abi Blacklist ve Whitelist ayrımını yaptık. Bundan sonraki kampanyalarda daha bir safe ilerleyeceğiz.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Seni kara listeye aldım oğlum. Artık safe değilsin, kendine dikkat et.

Apple to apple bakmak lazım

Elmalar elmalara, armutlar armutlara benzer değil mi? Aynı zamanda muz muza, çilek çileğe, karpuz da karpuza benzer. Birbirine benzer iki şeyi karşılaştırırken kullandığımız meyve nesnesini bir de İngilizce söylemek ne oluyor? Apple to apple bakınca sorun çok mu çabuk çözülüyor? Her şey bambaşka bir hal mi alıyor?

Örnek Cümle:

-Arkadaşlar tamamen farklı iki konseptten bahsediyoruz. Bu case de apple-to-apple bakmak lazım.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Bak Pamuk Prenses, İngilizce’ye hakimsin evet ama bu kadar şımarık olursan o zehirli elmayı bir gün yediriverirler farkında olmazsın.

Marka imajını sekteye uğratacak actionlardan kaçınalım

Marka  imajı ne kadar büyük olursa olsun böyle konuşan dostlarımız yüzünden zaten zedelenmiş durumdadır. Yurtdışında zaman geçirip yabancı dilinin geliştiğini göstermek istiyorsun. Dünya görüşün, ufkun falan da açıldı, kabul, ancak bu şekilde ne idüğü belirsiz cümlelerle bir yere varamayız.

Örnek Cümle:

-Böyle birşeyi kesinlikle kabul edemeyiz. Bizim hedef kitlemiz çok niş. Marka imajını sekteye uğratacak bunun gibi actionlardan kaçınmamız gerekiyor

Yorum-Öneri-Alt Metin:

-Markanın itibarını zedeleyecek herhangi bir hareketten kaçınalım, diyebiliriz.

Point of View’ı Change etmemiz gerekiyor

Müşteriye birşeyler sunmuşsun. İşe yaramamış. Üstüne üstlük azar yemişsin. Hala şebeklik hala İngilizce’ni gösterme peşindesin. Bakış açımızı değiştirelim, bu konuya farklı bir yönden bakalım diyeceğine bilmem kaç sene yurtdışında kaldığını gösterme peşindesin. Olmadı, olamaz, olmayacak.

Örnek Cümle:

-Sunumumuz genel olarak beğenilmedi. Point of View’ımızı change etmemiz gerekiyor. Her şeyi baştan hazırlmamız gerekecek.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Point of View’dan ziyade kendini, Türkçe dili kullanımını değiştirmekle başlasan hiç fena olmaz.

Brain-storming de konuşalım

Geldik efsane Brain-storming toplantılarına. Baştan sona gereksiz olduğunu düşündüğüm, konuşulacak, fikir alışverişi yapılacak konuları merasim eşliğinde duyurup ona “Brain-storming” adını verenlere söyleyecek lafllar hazırladım. Fikre ihtiyacınız varsa bunu şov haline getirerek herkesi toplamaya gerek yok. Küçük bir toplantı yaparak da halledebilirsiniz. Brain-Storming toplantılarında genelde 1 adet moderatör (saçma sapan sorular sorup milleti teşvik eden, fikirleri asla not almayan alır gibi yapan), 1 adet sürekli konuşup yaratıcı fikirler bulduğunu zanneden, 1 adet ortama dalga geçmeye gelmiş, komik olduğunu zanneden ama olmayan tip mutlaka bulunur. Bu kişilerin ortak özellikleri ise kendilerini Kraliyet Ailesi mensubu zannetmeleridir.O toplantıya giderken bir havalar, bir havalar… Sanki Birleşmiş Milletler Toplantısı’na gidiliyor.

Örnek Cümle:

-Öğleden sonra toplantı odasında Brain-Storming yapıcaz, herkes gelsin.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Fikir bulamadın galiba? O toplantıda birşey çıkmayacak sen de biliyorsun ancak birkaç kopya bile alsam kar diye görüyorsun değil mi? Bir sürü işimiz var tatlı kız, beni pas geçin.

Off-the-record söylüyorum

“Sus sus kimseler duymasın”ın plaza dilindeki karşılığıdır. O konuşma hiçbir zaman “Off the Record” kalmaz. Mutlaka boşboğazın birisi başka birine yetiştirir.

Örnek Cümle:

-Burcu bu söyleyeceklerim off the record tamam mı?

+Tamam janım sanki beni bilmiyorsun.

-Bizim genel müdür yeni gelen kızı instadan eklemiş, her gün mesajlaşıyorlarmış.

+İnanmıyorooom

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Hayatının hatasını yaptın cici kız. Off the record demen bir yana o sırrı vermeyecektin. Kısa sürede bütün şirket bu durumdan haberdar olacak, geçmiş olsun.

Bu data update değil

Verilerin güncel olmadığını belirten cümlemiz birçok çalışanın sinir sistemini bozmasıyla da meşhurdur. Yolladığımız raporlarda hata bulmak için en ince ayrıntısına kadar inceleyen ilgili kişi, kainatın şifresini çözmüş gibi bu hatamızı mailde bağıra bağıra belirtir. Kendisi o küçük veriyi güncellese ölecek hastalığına yakalanmıştır.

Örnek Cümle:

(Mailde) Selamlar, bu rapordaki data update değil. Lütfen gerekli dataları change edip resend edelim.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

O raporun altında kalırsın inşallah. Verilerin nereden çekildiğini biliyorsun. Ufak bir değişiklik için ne diye mail yazıyorsun. Güncellesen ölür müsün? Ama yok o hatayı sen buldun, mükemmeliyetçi bir insansın değil mi?

Bu evrenin ne kadarını cover ediyoruz

Evren dediğimiz tabir 90’lar da çıkan bir parça biz de bunu günümüze uyarlayarak güzel bir sound (!) mu yakalamaya çalışıyoruz? Cover etmek deyince benim aklıma bu geliyor. Ancak işin aslı tabiki bu değil. Plaza dili ve edebiyatındaki “Cover Etmek” kaplamak, içine almak, ulaşmak anlamına gelir.

Örnek Cümle:

Peki bu sunduğunuz exampleda evrenin kaçını cover ediyoruz?

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Peki bu sunduğunuz örnekteki hedef kitlemizin yüzde kaçına ulaşabiliyoruz?

Management toplantısında dile getireceğim

Canımız ciğerimiz yöneticilerimizin şirketler için hayati kararlar aldığı yönetici toplantıları, kendileri tarafından çoğu kez “Management Toplantısı” olarak lanse edilir. Sanırsınız Tanrılar Zeus önderliğinde Olimpos’ta toplanıyor. Öyle bir hava, öyle bir büyük olay. Yöneticilerin biraraya geldiği toplantı demek çok mu sade kaçtı acaba?

Örnek Cümle:

-Arkadaşlar merak etmeyin, bu ve bunun gibi birçok sorunu Management toplantısında dile getireceğim.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Aslında getirmeyeceksin. Şöyle bir konuyu açacaksın. Onun dışında bomboş sohbetler dönecek. Bunu zaten hepimiz biliyoruz ancak konumuz bu değil. Ne var yönetim toplantısı desen. Zaten zam konusu konuşulmayacak bari Türkçe’mizi katletme ey yönetici!

Deep dive inceleyelim

Bu cümleyi her duyduğumda sanki suyun altında bir batığı incelemek üzere seçilmiş arama kurtarma ekibinin bir üyesiymişim gibi hissederim. Detaylı bir şekilde inceleyelim demek yerine su altı araştırma ekibinin başı gibi konuşulduğunda kafamızın karışması da çok normaldir. Bu kadar kasmamıza gerçekten gerek yok. Her yönüyle ele alalım ya da biraz daha detaylı inceleyelim yeterlidir.

Örnek Cümle:

• -Tunç’cum biraz yüzeysel bir inceleme yaptığını görüyorum. Bu konuyu Deep Dive inceleyelim lütfen.

Yorum-Öneri-Alt Metin:

Tunç’un acilen palet, yüzme, zıpkın,şnorkel gibi gereçleri alması gerekiyor. Görünen o ki baya bir derine dalması gerekecek.

Artık hazırsınız. Yarın sizin için herşey daha kolay olacak. İyi Çalışmalar

Plaza Dili ve Edebiyatı – Sık Kullanılan Kalıplar
Mert Altuntaş

Şarkı söyler misiniz? Aslında garip bir soru oldu çünkü bu soruya hayır cevabı verecek kimse yoktur diye düşünüyorum. Çünkü yalnız başımıza ya da topluluk içinde, duşta ya da mutfakta herkes bir şekilde şarkı mırıldanmıştır. Bu işi profesyonel olarak yapmıyorsak şarkı söylemenin bize maddi bir kazancı yoktur. Peki şarkı söylemenin size bedava taksi yolculuğu yaptıracağını söylesem? Bu fikri gerçek hayatta ilk uygulayan firma enerji sektörünün yükselen devi Fortum oldu. Polonya ve diğer Baltık ülkeleri pazarında söz sahibi olan Fortum, Finlandiyalı bir enerji şirketi.

Fortum’un Singalong Shuttle adını verdiği proje ile taksi sürücüleri yolculardan nakit ya da kredi kartı yerine şarkı ile ödeme kabul etti. Tabi ki bu proje kısıtlı bir zaman için geçerliydi. Sınırlı bir zaman için geçerli olmasına rağmen ses getiren projeye detaylı bir bakış atalım.

Singalong Shuttle

Finlandiya’da 8-10 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen Ruisrock müzik festivalinde bir ilk yaşandı. Festival alanına Fortum Singalong Shuttle (Uber gibi bir araç paylaşım konsepti) ile gidenlerden taksi sürücüleri para almadı. Onun yerine yolculuk boyunca taksiyi kullananların şarkı söylemesi istendi. Bu araçlar özel bir ses sistemiyle donatıldığı için söylenen şarkılar profesyonel bir müzikle birleşti ve ortaya oldukça eğlenceli bir deneyim çıktı. Arabalara sadece ses sistemi değil aynı zamanda karaokeden de hatırlayacağımız, şarkı sözlerini yazan bir de ekran yerleştirildi. Böylece yolcular sözlerini bilmedikleri bir şarkı bile seçseler yardımcı ekran sayesinde daha eğlenceli bir yolculuk yaşadı.

Şimdi gelelim en önemli soruya. Fortum böyle bir projeyi neden hayata geçirdi? Aslında şirketin amacı insanları elektrikli araç kullanımına özendirerek hem çevreci hem de temiz bir alternatif sunmaktı.Bununla beraber bilinirliği amaçladılar. Singalog Shuttle araçları sadece BMW İ3 modeline sahipler ve bu elektrikli araçlar oldukça sessiz çalışıyor. Hal böyleyken yolcular sessiz araba içinde söyledikleri şarkılar ile daha da bütünleşebiliyorlar. Elektrikli araçları şarj etmek için kurulan ve çoğu kuzey ülkelerinde (İsveç, Danimarka, Norveç, Finlandiye) bulunan yüzlerce şarj istasyonu olan Fortum, hedeflediği bilinirliği elde etmiş gibi görünüyor. Aşağıda bu yolculuk deneyimine ait bir de video paylaşıyorum:

Taksi ücretini şarkı söyleyerek ödemeye ne dersiniz?
Mert Altuntaş

Güney Kore’li teknoloji devi Samsung bu akşam oynanacak Liverpool-Real Madrid Şampiyonlar Ligi Finali’ne damga vurmaya hazırlanıyor. Bunu maç özelinde bir sponsorluk veya dev bütçeli bir proje ile yapmayacaklar. Ancak bunlar yerine birçok kişiyi bir an için şaşkına çevirecek ve belki de sinirlendirecek bir yöntem bulmuşlar: Aniden gelen televizyon bozulması. Televizyon gerçekten bozulmayacak elbette ama çok gerçekçi bir biçimde bu olay gerçekleşecek. 8 milyona yakın televizyon önce karıncalanıp sonra da birden kapanacak. Kampanya aynı zamanda İngiltere’deki ünlü meydan Piccadilly Circus’taki billboardlarda da gerçekleşecek. Yazının başında hemen belirteyim bu ilginç deneyimi sadece Birleşik Krallık’ta olan kişiler yaşayabilecek.

Yeni QLED ile gelen “Ambient Mode”

26 Mayıs Akşamı, TSİ ile 21:45’de İngiliz temsilcisi Liverpool ve İspanyol takımı Real Madrid  Avrupa’nın en büyüğü olmak için sahaya çıkacaklar. Dünya Kupası’ndan sonra en büyük organizasyon kabul edilen Şampiyonlar Ligi finalini milyonlarca kişi televizyonlarından takip edecek. Ancak içlerinden 8 milyon televizyon biraz şanssızlık yaşayabilir. Samsung yeni kampanyası için Birleşik Krallık’taki televizyonları bozup kapanmasına sebep olacak. Final esnasında televizyonlar bozulacak dedik ancak böyle riskli bir işin asıl sebebini söylemedik. Samsung böyle ses getiren bir projede yeni QLED ekranlı televizyonlarında bulunacak Ambient Modu’nun altını çizecek. Ambient Modu televizyonunuz çalışmadığı zaman arka plan rengini alıyor veya ekrana bazı bilgiler getirerek sizi sıkıcı tv görüntüsünden kurtarıyor. Linkteki videoya tıkladığınızda Ambient Mode özelliğine daha yakından bakabilirsiniz. Yeni QLED televizyonlar, duvarınızın rengi ile uyumlu bir şekilde renk paletini ayarlıyor. Eğer duvarda bir çizim veya düz bir renk varsa bile telefonunuzun kamerasıyla entegre biçimde o arkaplana ait bir tema görebiliyorsunuz.

Kampanyanın kısa videoları dünden itibaren internet üzerinde dolaşmaya başladı. Her ne kadar akıllıca düşünülmüş bir kampanya da olsa maç esnasında yapılması birçok kişinin tepkisine de yol açabilir. Hele hele kampanya videosu devredeyken (30 sn sürecek) gol olursa o zaman beklenenin aksine olumsuz yorumlar epeyce olacaktır. Hatta küçük çağlı bir iç savaş bile çıkabilir. Her halükarda riskli bir proje ancak daha önce denenmemiş ve akıllıca olduğunu da kabul etmek gerekiyor.

Samsung, Şampiyonlar Ligi Finali’ne Damga Vuracak
Mert Altuntaş

Bugün 23 Nisan. TBMM’nin açılışı ve Başöğretmenimiz Atatürk’ün bugünü çocuk bayramı olarak ilan etmesinden bu yana tam 88 yıl geçti. Gerek sosyal medyada gerek televizyonda bu önemli bayramı kutlama amacıyla pek çok etkinlik ve paylaşıma yer verildi. Ben de markaların bugüne özel yaptığı çalışmalardan birkaç tanesini sizler için derledim. Hepsi de oldukça anlamlı olmuş ancak bir tanesi açık arayla favorim oldu. Favorimi en sona sakladım. Gelin hep beraber hem marka iletişimlerine göz atalım hem de bu güzel bayramı bir kez daha coşkuyla kutlayalım.

GOOGLE – 23 Nisan Doodle

Google, daha önceleri özel günler için yaptığı ana sayfa değişikliğini 23 Nisan dolayısıyla tekrar hayata geçirip “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımıza” özel bir doodle hazırladı. Aşağıda paylaşacağım doodle da bir grup çocuk elinde müzik aletleri ve Türk bayrağı eşliğinde yürüyor.

APPLE – Çocukların Eserleri

Geçtiğimiz sene çocukların Iphone 7 kullanarak çektikleri fotoğrafları yayınlayan Apple, bu sene de benzer bir işe imza attı. Ipad üzerinde Apple Pencil ile yapılmış ve çocukların hayal güçlerini yansıtan çalışmalar video iletişimiyle desteklenmiş. 15 çocuğun yaratıcılıklarını birleştirerek ortaya çıkardığı otoportrelerin bir kısmına aşağıdaki videolardan göz atabilirsiniz.

VESTEL – #Çocuklarhayatadokunsun

Hayatımızı kolaylaştıran teknoloji acaba bir yandan da hayatı ertelememize mi sebep oluyor? Günümüz çocuklarının eski günlerdeki gibi dışarı çıkıp oyun oynama, sosyalleşme konusunda bir önceki jenerasyona göre eksik kaldığı bir gerçek. Son model akıllı telefonlar, oyun konsolları, bilgisayarlar ve televizyonlar bu konuda ailelerin korkulu rüyası olmuş durumda. Kimi bu durumu önemsemezsen kimisi ise çocuklarının bu aletlerle geçirdikleri zamanı bir türlü kontrol edemediğini belirtiyor. Vestel de bu konunun üzerine eğilerek 23 Nisan’da bir gün bile olsa teknolojinin evde kalıp dışarıda çocuklarımızla vakit geçirmenin altını çizmiş.

ALGİDA -Gülümse

7’den 77’ye herkesin sevdiği dondurma “küçük mutluluk” denince akla gelen ilk şeylerden biridir. Rengarenk seçenekler ve farklı tatlarıyla özellikle çocuklar üzerinde mutluluk hormonununu harekete geçirir. Yapılan araştırmalar da gösteriyor ki dondurma içerdiği besin değerleri bakımından oldukça faydalı bir gıda. Dondurma ile bilinen ünlü markalardan Algida da dondurmanın çocuklarda bıraktığı olumlu etkiyi kolaj şeklinde bir videoda bizlere sunuyor. “Algida’yla Gülümse” söylemini 23 Nisan Çocuk Bayramı ile birleştirerek pozitif bir reklam çalışmasına imza atmışlar.

GESTAŞ – #Geleceksizlersiniz

Her 23 Nisan’da adettir büyükler küçüklere koltuklarını emanet eder. GESTAŞ, bugünün küçükleri yarının büyükleri çocuklarımızın bir gün o koltukların gerçek sahibi olacağının altını çizmiş. Çocukların anlatımıyla geleceğimizin emin ellerde olduğunu duyduğumuz reklam filminin sonu ise hayli duygusal. Geleceğin çocukları bize bu bayramı hediye eden Mustafa Kemal Atatürk’ü Anıtkabir’de ziyarete gidiyor.

AKBANK – #Birgülüşün70

Akbank, 23 Nisan üzerine yaptığı kampanya ile hem başarılı bir iletişim yapmış hem de sosyal sorumluluğun üzerinde durmuş. Algida gibi çocukların gülümsemesinde hareketle #Birgülüşün70 başlığıyla sosyal medyadan fotoğraf paylaşımına teşvik eden banka, böylece eğitime ihtiyacı olan çocuklarımıza destek verecek. Oluşturdukları ihtiyaç haritasıyla hedeflenen 1 milyon çocuğa kitap ve malzeme yardımı yapılacak.

ENZA HOME – Çocuklara Gelecekteki Mesleklerini Sorduk

Çocuklar, saflığı ve doğallığının yanında bütün kötülüklerden arınmış ruh haliyle onlara sorulan soruları cevaplar. Enza Home da çocuklara sıkça sorulan ” Büyüyünce ne olacaksın?” sorusundan hareketle 23 Nisan filmine imza atmış. Konsept oldukça basit gelebilir ancak diğer birçok markaya kıyasla bu özel güne sessiz kalmamaları alkışı hakediyor.

ING BANK – Kızlar da Yapar Erkekler de

Günümüzün büyükleri tarafından hala anlaşılamamış kadın-erkek eşitliği bu reklamda çocuklar tarafından dile getiriliyor hem de oldukça mantıklı bir biçimde. Reklamda özellikle doğu yörelerimizde yaşayan çocukların samimi konuşmaları yer alıyor. Çocuklarımızdan büyüklerimize de örnek olması gereken eşitlik ve fırsat temelli fikirlerini duyuyoruz. Erkeklerin yapacağı her şeyi kızların da yapacağının altı çizilirken bunun tam tersi de belirtiliyor. En sevdiğim reklamlardan biri oldu ING’nin çalışması ancak benim için en anlamlı ve özelini de sona sakladım.

HUAWEİ – Barış Manço Anısına #seninlemümkün

90’lı yıllarda çocuk olanlar bilir TRT’de sabahları yayınlanan “Adam Olacak Çocuk” programı vardı. Barış Abimizin sunduğu programa konuk olan birçok çocuk kendisine sorulan sorulara cevaplar verip haftasonu kahvaltılarında hoşça vakit geçirmemizi sağlarlardı. İşte o çocuklar büyüdü ve bazıları bu 23 Nisan’da Barış Manço’nun Moda’daki evini ziyaret ederek bize duygusal anlar yaşattı. Barış Manço ile özdeşleşen “Bugün Bayram” şarkısını Doğukan Manço’nun eşlik ettiği piyano ile söyleyen “Çocuklar” oldukça başarılı bir videoya imza atmışlar. Doğal Reklam dediğimiz çalışmalar için başarılı bir örnek teşkil eden ve benim gibi 90’larda çocuk olmuş kişiler için de epey duygusal bu kısa videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz. Herkesin 23 Nisan Çocuk Bayramı’nı kutlarım ve buradan Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına teşekkürü borç bilirim. İyi Bayramlar!

Markaların 23 Nisan Paylaşımları
Mert Altuntaş

Dünya genelinde “Şaka Günü” olarak kutlanan 1 Nisan’ı geride bıraktık. Birçok marka bugüne özel kampanyalar yaparak yaratıcılığını konuşturmaya çalıştı. Türkiye’deki projelerin çoğu günün önemini vurgularken globalde iş biraz daha değişik ve gerçekçi duruyor. Bazıları gerçekten eşek şakası diyebileceğimiz ve inandırıcılık bakımından oldukça başarılı çalışmalara göz atmak için sayfayı aşağı doğru kaydırmaya başlayın:

Facetune – Kedi Selfie Uygulaması

Selfie uygulaması Facetune, Catune adını verdikleri yeni uygulama ile kedilerin de artık “kusursuz” selfieler çekebileceklerini duyurdu. Yeni uygulama için linki tıklayan kullanıcılara “Kediniz zaten kusursuz” mesajı verildi.

Wish your #cat’s #selfies could be as fab as yours?

Introducing #Catune by #Facetune2! We got a ton of requests for a cat retouching app & it’s finally here! Fluffy deserves his own personal glam squad Download now for free: https://t.co/w73oXMOMPJ https://t.co/dA0q7pe9vl

— Facetune (@facetuneapp) April 1, 2018

Lego – Lego Süpürgesi

Lego parçalarının evde ücra köşelere dağılmasından rahatsız olanlardan mısınız? O zaman Lego Vacuum Cleaner’ı denemelisiniz. Hem Legolarınız süpürüyor hem de renklerine kadar ayrıştırıyor.

Yelp – Kırık Ekran

Yelp uygulamaya girdiğiniz anda ekranınızı kırıkmış gibi gösteren bir şaka yaptı. Oldukça gerçekçi duruyor.

My thumb happened to be on the center of the crack when i opened the app, and I thought I pressed, my already cracked screen, too hard and did this. I’m expecting reimbursement in a free meal after the psychological damage you’ve done to me @Yelp. Well played. #AprilFoolsDay pic.twitter.com/2UtvCTFKEH

— Mikhail. (@mikmaaac) April 1, 2018

Burger King – Çikolatalı Whopper

Burger King yeni bir Whopper ürünü çıkardı : Çikolatalı Whopper. Alacağınız kaloriyi üçe katlasa da oldukça lezzetli görünüyor değil mi?

T-Mobile – Akıllıtelekkabı

Amerikalı telekominikasyon devi T-Mobile, Sidekicks adını verdiği “akıllıtelekkabı” (ben böyle çevirdim) ürününü duyurdu. Reklamı gördüğünüz andan itibaren pek de gerçekçi olmadığını anlayabilirsiniz.

H&M – Zuckerberg Koleksiyonu

H&M Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg’in dolabından ilham alarak hazırladığı “Mark x H&M” koleksiyonunu tanıttı. Günlük hayatta zaman kaybetmemek için basit giyinmeyi rutin haline getiren Zuckerberg’in koleksiyonu tahmin edeceğiniz gibi oldukça mütevazı. İnandırıcılığı arttırmak için bir de microsite hazırlanmış.

Deliveroo – Nöro Sipariş

YemekSepeti’nin İngiliz versiyonu Deliveroo mobilden sipariş verirken zihni okuyan bir sistem geliştirdiğini duyurdu. Birçok nörobilimciyle çalışıp bu sistemi geliştirdiklerini açıklayan marka, beyninizden gelen elektro uyarılar ile ne yemek istediğinizi anlayıp siparişinizi hazırlamayı vaadediyor.

Coca-Cola – Helium

Cola yeni Helyum aromalı ürününü yakında satışa çıkarılacağını duyurdu. İçtiğiniz andan itibaren sesiniz değişecek ve arkadaşlarınıza şakalar yapabileceksiniz. Tabi gerçekten satışa çıkarsa.

Markalar 1 Nisan’da Hangi Şakaları Yaptı?
Mert Altuntaş